Jeugd & Onderwijs

  • Nora Jonkers van de Hovenschool uit Deventer heeft op 18 mei 2021 de provinciale finale van De Nationale Voorleeswedstrijd gewonnen.

  • Afgelopen weken klonk op diverse locaties in heel Nederland het eindsignaal van Scoor een Boek! In Overijssel deden 70 scholen mee, met een verrassend eindresultaat. Daarbij bundelden Go Ahead Eagles, Heracles Almelo, sc Heerenveen en 9 Bibliotheken uit Overijssel hun kracht en expertises.

  • Vrijdag 28 juni vond de finale van de nationale Jeugdkrakercompetitie plaats. Vier teams streden om de winst. Maar liefst drie teams uit Overijssel gingen er uiteindelijk met de prijzen vandoor. 

  • In 2020 zijn we vanuit het netwerk van Overijsselse en Gelderse Bibliotheken begonnen met de pilot Samen Digi-TAAL. Nu de pilot (voorjaar 2022) is afgerond is het tijd om terug te blikken en te evalueren. Wat hebben we met elkaar geleerd? De opgedane ervaringen en nieuwe inzichten gebruiken we om vervolg te geven aan het project in de toekomst.

  • Afgelopen weken klonk, tijdens de feestelijke en sportieve afsluitingen op diverse locaties in heel Nederland, het eindsignaal van Scoor een Boek! In Overijssel deden 58 scholen mee, met een verrassend eindresultaat.

  • Gezinsaanpak staat bij veel bibliotheken in Gelderland en Overijssel hoog op de agenda. Veel projectleiders/specialisten zijn daarbij op zoek naar trainingen voor collega’s of partners (zoals leerkrachten of pedagogisch medewerkers) over het herkennen, signaleren en doorverwijzen van laaggeletterdheid. En hoe kies je de juiste interventie, zoals bijvoorbeeld een training? Om kennis te nemen van divers aanbod organiseerde Rijnbrink een proeverij.

  • Scoren kun je overal! Met die gedachte voert de Bibliotheek samen met de Eredivisie CV een uniek leesproject uit voor leerlingen van groep 5 en 6: Scoor een Boek!

    In Overijssel gaan ruim 2.270 leerlingen de komende weken zoveel mogelijk boeken lezen (‘scoren’). Zij worden via videoboodschappen aangemoedigd door spelers van Heracles Almelo en Go Ahead Eagles. De Bibliotheek Almelo, Hardenberg, Twenterand, Wierden en ZINiN zijn samen met Heracles en de desbetreffende scholen vorige week gestart. De aftrap van de Bibliotheek Deventer (Go Ahead Eagles) volgt iets later.

    Thuiseditie

    Naast het scoren in de klas, kunnen ook gezinnen meedoen met de Thuiseditie van Scoor een Boek!. In de Bibliotheek kan een gratis Scoor een Boek!-poster worden afgehaald. Voor elke 15 minuten (voor)lezen in een boek, krant of tijdschrift, plak je op de Thuisposter een sticker in de vorm van een voetbal. Nieuw dit jaar is de Scoor een Boek! Coach voor gezinnen die wel graag willen lezen maar het lezen en voorlezen lastig vinden. Een coach komt thuis het gezin helpen.

    Scoor een Boek!

    Scoor een Boek! is een landelijk, groeiend initiatief, met deze editie bijna 14.000 leerlingen, 362 basisscholen, 92 bibliotheekvestigingen en 12 voetbalclubs. De Eredivisie en de Bibliotheek werken nauw samen om editie 2019 wederom tot een succes te maken. Het project Scoor een Boek! combineert de populairste sport van Nederland met lezen. Een goede taalbeheersing is de basis voor zelfstandigheid en een gezonde levensstijl. Hierin zijn veel overeenkomsten te vinden met het voetbal. De persoonlijke boodschap van een voetballer werkt stimulerend en motiveert de leerlingen om zoveel mogelijk boeken te lezen.

    Bekijk de aftrapfilm van Go Ahead Eagles

  • In het schooljaar 2020-2021 organiseert Stichting Lezen voor de tiende keer een voorleeswedstrijd voor pabo's.

  • We werken vanuit alle Bibliotheken aan een geletterde samenleving. Voor de jeugd, jongeren en gezinnen. Maar hoe blijven we bij? Hoe vertalen we (nieuwe) inzichten vanuit de wetenschap en praktijk naar onze alledaagse werkpraktijk?

  • Op 16 februari nodigde RTV Oost, het programma de Lunch, de Bibliotheek uit om meer te vertellen over het leesbevorderingsproject Scoor een Boek! voor leerlingen van groep 5 en 6. Na snel schakelen wilde Paula de Haan (Educatiespecialist van Bibliotheek Almelo) hier aan bijdragen.

  • In november begonnen 18 gezinnen uit de gemeente Twenterand aan Samen Digi-TAAL als onderdeel van de gezinsaanpak. De gezinnen krijgen iPads in bruikleen waarop educatieve (taal)apps staan die maandelijks worden vernieuwd. Via de apps kunnen ouders spelenderwijs met hun kind taal oefenen. Ouders worden hierbij ondersteund en krijgen begeleiding vanuit de bibliotheek. De bibliotheek maakt onderdeel uit van een werkgroep met lokale partners.

  • Begin 2020 startte Rijnbrink samen met een aantal bibliotheken de pilot Samen Digi-TAAL. Dit is een project waarbij gezinnen tablets met educatieve apps in bruikleen krijgen, zodat ouders met hun kinderen daar thuis mee aan de slag gaan. Tijdens ouderbijeenkomsten wordt er aandacht besteed aan thema’s rondom lezen en het gebruik van de apps. Een mooie manier om via deze gezinsaanpak kinderen én hun ouders te helpen met taal. Bibliotheek Oldenzaal, Veluwezoom, Brummen-Voorst en Fundament uit Losser deden afgelopen jaar mee met deze pilot.

    Het project Samen Digi-TAAL vindt zijn oorsprong bij basisschool de Horizon in Delft. Met hen is er een samenwerkingsovereenkomst gestart om te kijken of dit project binnen Gelderland en Overijssel voor de bibliotheken ook mogelijkheden biedt.

    Waarom Samen Digi-TAAL?
    Er zijn al verschillende programma’s die bijdragen aan het bevorderen van geletterdheid en leesplezier en het doorbreken van de cyclus van laaggeletterdheid. Denk aan de Bibliotheek op schoolen de Voorleesexpress. Het project Samen Digi-TAAL is hier een waardevolle aanvulling op, omdat het gebruik van digitale hulpmiddelen een goed middel blijkt te zijn om taalontwikkeling en leesplezier te stimuleren. Voor de jongste kinderen én hun ouders!

    Wat is Samen Digi-TAAL?
    Op welke manier een project als Samen Digi-TAAL het beste in te zetten is, is lokaal maatwerk. Vaak wordt de samenwerking met een basisschool en voorschoolse organisaties gezocht, omdat je ouders via deze partners het beste bereikt. Maar het project kan ook aansluiten bij andere bestaande programma’s van de bibliotheek, zoals de VoorleesExpress.

    Kinderen van groep 1 en 2, maar ook peuters van de kinderdagopvang krijgen gemiddeld 20 weken een tablet in bruikleen mee naar huis. De techniek op de tablet kan zo ingeregeld worden dat er op afstand nieuwe apps geplaatst en oude apps verwijderd kunnen worden. De enige voorwaarde is dat er thuis wifi nodig is om de tablets te kunnen gebruiken. De tablets zijn zo ingesteld dat je er niet mee op internet kan, maar dat alleen de apps te gebruiken zijn.

    Ouderbijeenkomsten en contact cruciaal
    De ouderbijeenkomsten binnen Samen Digi-TAAL zijn cruciaal en daarom is deelname aan deze bijeenkomsten in bijvoorbeeld Delft een voorwaarde om mee te kunnen doen. Tijdens deze bijeenkomsten, die gemiddeld één keer per maand plaatsvindt, krijgen ouders uitleg en instructies over de apps en hoe ze hier met hun kind mee om kunnen gaan. Soms gebeurt dit 1 op 1. Door het contact met de ouders kan er op maat gekeken worden wat nodig is en kan het zijn dat ouders zelf ook hulp nodig hebben bij hun eigen (digi) taalvaardigheden. Er kan dan een warme doorverwijzing plaatsvinden naar bijvoorbeeld het Taalhuis van de Bibliotheek.

    De tablet als middel
    De tablet wordt samen met andere materialen in een rugtas meegegeven. De meerwaarde zit hem dan ook in de koppeling van de apps op de tablet met een fysiek boek, of activiteiten rondom bijvoorbeeld een digitaal prentenboek. Na ca. een maand worden er weer nieuwe apps beschikbaar gesteld en nieuwe materialen meegegeven. Op de basisschool de Horizon in Delft zijn kinderen heel enthousiast en leren er veel van. ‘Dat boek heb ik al op de Ipad gelezen juf!’

    Ben je benieuwd naar de ontwikkelingen van de pilot met bibliotheken in Gelderland en Overijssel? Neem dan contact op met Evelien Wietsma.

    Lees meer over de aanpak van Stichting Fundament met deze pilot. 

  • De BiebBoys timmeren hard aan de weg. Gekroond als ‘NBD Biblion Jeugdspecialist van het Jaar’ starten ze dit schooljaar 2021/2022 weer met een reeks van acht lespakketten. Met ook een aflevering rondom de Week van de Mediawijsheid. Een mooi voorbeeld van ketensamenwerking. BiebBoy Joran Floor en Susanne Beckers van InSicience vertellen hier meer over.

  • Go Ahead Eagles, Heracles Almelo, sc Heerenveen en 9 Bibliotheken uit Overijssel bundelen hun kracht en expertises. Het jaarlijks terugkerend leesproject ‘Scoor een Boek’ verbindt lezen aan de populairste sport in Nederland; voetbal. Het doel is om leerlingen uit de groepen 5 en 6 uit Overijssel te stimuleren om met plezier te (blijven) lezen én om het hele gezin te enthousiasmeren. 

  • Op 18 december start de aanvraagperiode van de subsidieregeling Kwaliteitsimpuls laagtaalvaardige ouders. Met een aanvraag kunnen bibliotheken hun aanbod voor deze doelgroep verstevigen en opschalen. Indienen kan van 18 december 2020 tot en met 28 februari 2021. De subsidieregeling is voor bibliotheken gepubliceerd in de Staatscourant. Voor elke bibliotheekorganisatie is 4.200 euro beschikbaar, bedoeld voor activiteiten voor laagtaalvaardige ouders in het kader van gezinsaanpak. Het gaat om aanbod dat loopt van 1 januari tot en met 31 december 2021. Lees hier meer.

    Evelien Wietsma en Karien van Buuren denken graag mee hoe je de subsidie het beste kunt inzetten voor jouw lokale gezinsaanpak. Beiden zijn in ieder geval tijdens het telefonisch spreekuur kwaliteitsimpuls laagtaalvaardige ouders (gezinsaanpak)bereikbaar.

    Spreekuur kwaliteitsimpuls laagtaalvaardige ouders (gezinsaanpak):

    • Woensdagochtend 6 januari (9-12u)
    • Donderdagochtend 14 januari (9-12u)
    • Maandagochtend 18 januari (9-12u)
    • Dinsdagochtend 2 februari (9-12u)

    Benieuwd naar een overzicht van de subsidiemogelijkheden voor activiteiten rond de gezinsaanpak? Kijk dan hier.

  • Het thema van de gezinsaanpak staat hoog op de agenda. Voor het Overijssels netwerk is een overkoepelend netwerkplan geschreven waar de bibliotheken zich op in konden schrijven. Ook is er vanuit de projecten VoorleesExpress en dBos PO een plan voor doorontwikkeling geschreven op de gezinsaanpak.

  • Goed nieuws: NBDBiblion heeft een themalijst met Poolse titels voor kinderen, jongeren en volwassenen gepubliceerd. De verwachting is dat binnenkort ook een themalijst verschijnt met Arabische titels en op termijn een lijst met Turkse titels. Houd dus de nieuwsbrieven van NBDBiblion goed in de gaten.

  • Op 1 april stond de Overijsselse finale van de Nationale Voorleeswedstrijd gepland. Tien finalisten zouden in het ZINiN-theater voorlezen voor familie, vrienden en klasgenoten. Wat jammer toen in maart bleek dat dit niet door kon gaan! 

  • “Zoek als bibliotheek actief de samenwerking op met het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs.” Die oproep doet Erwin C. Karst (adviseur van Rijnbrink): “We hebben het tij mee, en een doorgaande lijn van 0-100 kent geen pauze tussen 12-26...” Dat ambitie, ondernemingszin, lef en een lange adem uiteindelijk lonen, beschrijven we hieronder aan de hand van een praktijkvoorbeeld.

  • ‘Hoe geef je vorm aan de VoorleesExpress wanneer je niet bij gezinnen thuis kunt voorlezen?, Hoe kun je videobellen?’en ‘Hoe houd je de aandacht vast van de kinderen en hoe betrek je de ouders op afstand?’.Allerlei vragenzijn besproken in de ‘Train de Trainer Online VoorleesExpress’ voor de projectleiders bij de Overijsselse en Gelderse Bibliotheken. Het is nu juist nóg harder nodig om het leesplezier te stimuleren bij de kinderen en ouders bekend te maken met het voorleesritueel. Maar hoe doe je dat als je gezinnen niet thuis kunt bezoeken? De komende tijd gaan de projectleiders, samen met adviseurs van Rijnbrink Karien van Buuren, Linda Voortman en Suzanne Goorhuis, uitproberen wat wel en niet werkt.

    Verschillende vormen voorleestrajecten
    Veel Overijsselse en Gelderse projectleiders (66%) zetten voorlopig het voorlezen bij gezinnen thuis voort, met 1,5 meter afstand. De helft van de projectleiders wil dit najaar een hybride voorleestraject vormgeven (een combinatie van online voorlezen en fysieke bijeenkomsten). Maar liefst 44% wil voorleessessies mogelijk maken in de Bibliotheek en 22% wil volledig online gaan voorlezen.

    Kansen en uitdagingen in het online voorlezen
    Behalve de nodige uitdagingen, brengen de nieuwe voorleestrajecten ook mooie kansen met zich mee. Zo geven bibliotheken aan: meer creativiteit, meer flexibiliteit, een hoger bereik gezinnen, een betere samenwerking met kinderopvang en basisonderwijs, en de inzet van digitale middelen en materialen.

    Enorme bevlogenheid
    Dit najaar wordt ervaring opgedaan met online voorleessessies en een hybride voorleestraject. In online uitwisselingsuurtjes worden die ervaringen met elkaar gedeeld. Karien van Buuren, senior adviseur Rijnbrink vertelt: 'De VoorleesExpress kan niet doorgaan in de originele opzet met de huidige beperkingen. We moeten echt met elkaar verkennen hoe we het project toch kunnen uitvoeren, want is ontzettend belangrijk om deze (veelal taalzwakke) gezinnen aangehaakt te houden. Zodat ze niet nog verder op achterstand raken. Elke projectleider zoekt naar een vorm die goed past bij de lokale situatie. Daar is een enorme bevlogenheid. Ook zien we dat vrijwilligers op allerlei creatieve manieren toch in contact blijven met hun voorleesgezin en op afstand voorlezen aan de kinderen. Het is heel waardevol om die ervaringen met elkaar te delen, te scherpen wat wel en niet werkt, en nieuwe materialen en een nieuwe werkwijze te ontwikkelen. Inmiddels heb ik zelf ook kennisgemaakt met mijn voorleesgezin in de bibliotheek en ga ik de komende tijd ervaren hoe het is om online invulling te geven aan het voorleesritueel.'

    Vragen of opmerkingen over de VoorleesExpress? Neem contact op met Karien van Buuren of Linda Voortman.